Ffermwyr Cymru yn ennill offer newydd i adeiladu ffermydd gwydn a chynaliadwy

Yn ddiweddar, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru drosolwg o gymorth Dewisol a Chydweithredol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) a fydd ar gael yn ddiweddarach yn 2026 ac i mewn i 2027, fel rhan o gyflwyniad fesul cam drwy gydol y cyfnod pontio hyd at 2029.

Dechreuodd Haen Gyffredinol y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) ym mis Ionawr ac mae'r Ffurflen Gais Sengl yn caniatáu i ffermwyr wneud cais am y cynllun. Ar gyfer y ffermwyr hynny sydd am fynd ymhellach, mae'r Haenau Dewisol a Chydweithredol wedi'u cynllunio i helpu ffermwyr i adeiladu ar sylfaen yr Haen Gyffredinol a gwneud mwy fyth i wella gwytnwch eu busnes fferm a'u hamgylchedd lleol.

Dyluniwyd y ddwy haen i ategu'r Haen Gyffredinol sy'n darparu sylfaen i adeiladu ohoni.

Atgoffir aelodau CLA mai'r dyddiad cau ar gyfer gwneud cais i'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy yw Mai 15 2026.

Bydd yr Haen Dewisol yn darparu cyfleoedd i ffermwyr ymgymryd â gweithgarwch mwy wedi'i dargedu i wella'r amgylchedd ar eu fferm, a gwydnwch eu busnes fferm trwy eu hannog i ymgysylltu'n ddwfnach ag arferion cynaliadwy drwy ganiatáu iddynt deilwra camau amgylcheddol i'w diddordebau tir a busnes penodol.

Ymhlith y categorïau o gefnogaeth a gynigir gan yr haen hon mae: Cyfalaf: cynhyrchu ac effeithlonrwydd, Cyfalaf: amgylchedd, cynhyrchu cynaliadwy (newydd), ffermio organig, rheoli cynefinoedd a chreu cynefinoedd, cynefin dros dro, rheoli coetiroedd, creu coetir, seilwaith bach a Seilwaith ac offer.

Mae'r Haen Gydweithredol wedi'i chynllunio i gefnogi gweithgarwch ar draws tirweddau, rhanbarthau ac yn genedlaethol i gyflawni canlyniadau ar raddfa fwy. Y nod yw hyrwyddo cydweithrediad i fynd i'r afael â materion amgylcheddol na ellir eu datrys gan un fferm yn unig, megis adfer cynefinoedd, rheoli dalgylchoedd dŵr, neu goridorau bywyd gwyllt.

Mae'r categorïau o gymorth sydd ar gael gan Lywodraeth Cymru yn cynnwys: 

Arloesi, ymchwil a datblygu: Mae harneisio potensial dulliau newydd arloesol yn allweddol i ddatrys llawer o'r heriau sy'n cael eu hwynebu. Cyfuniad o weithgareddau cydweithredol cydweithredol a gyflwynir gan randdeiliaid llywodraeth, masnachol ac academaidd yn cydweithio gan gynnwys mentrau fel cronfa her technoleg Bwyd Amaeth.

Marchnad gydweithredol a chadwyn gyflenwi: Bydd y categori hwn yn caniatáu i Lywodraeth Cymru barhau i ddarparu rhaglen helaeth o wasanaethau cynghori, grwpiau trafod, a rhaglenni datblygu wedi'u teilwra i helpu ffermwyr i addasu i gadwyni cyflenwi modern. Rhaglen helaeth o wasanaethau cynghori, grwpiau trafod, a rhaglenni datblygu wedi'u teilwra i helpu ffermwyr i addasu i gadwyni cyflenwi modern fel y Rhaglen Clystyrau, Rhaglen Helix a Cywain.

Gweithgarwch ar raddfa tirwedd gydweithredol: O dan y categori hwn, nod Llywodraeth Cymru yw cefnogi cydweithio rhwng ffermwyr, coedwigwyr, rheolwyr tir a sefydliadau eraill i gydweithio ar lefel dirwedd, dalgylch, neu ranbarthol i gyflawni canlyniadau na ellir eu cyflawni ar un fferm. Mae cefnogaeth i weithgaredd tirwedd cydweithredol yn cynnwys parhad tri mecanwaith presennol gan gynnwys: Ffermio Bro, Cynllun Cynefin Cymru (Comin) a Chynllun Adnoddau Naturiol Integredig (INRS). 

Mae rhagor o wybodaeth am haenau dewisol a chydweithredol SFS ar gael yma.

Cysylltwch â'n Uwch Gynghorydd Polisi Fraser McAuley os oes gennych unrhyw gwestiynau.