Beth mae angen i ddarparwyr llety yng Nghymru ei wybod am gofrestru llety ymwelwyr
Mae CLA Cymru yn esbonio pwy sydd angen cofrestru, sut i gydymffurfio a phryd yw'r dyddiad cau.
Mae darparwyr llety i ymwelwyr ledled Cymru yn cael eu hannog i gofrestru gydag Awdurdod Cyllid Cymru (ACC), yn dilyn agor y cynllun cofrestru cenedlaethol newydd ar 1 Hydref 2026.
O dan y gofynion cyfreithiol newydd, rhaid i ddarparwyr presennol sy'n cynnig llety i ymwelwyr ar gyfer arosiadau dros nos tymor byr gofrestru erbyn 31 Mawrth 2027.
Mae'r cynllun yn cwmpasu ystod eang o lety, gan gynnwys lletiau gwyliau hunanarlwyo, gwestai, gwely a brecwastau, tai llety, safleoedd glampio, lletai gwyliau, carafanau sefydlog a ddefnyddir ar gyfer lletiau gwyliau tymor byr, a lleiniau ar gyfer pebyll, carafanau teithiol, cartrefi modur a gwersyll. Mae hefyd yn cynnwys unigolion sy'n gadael allan eu cartrefi neu ystafelloedd sbâr i ymwelwyr yn achlysurol.
Nid yw carafanau preswyl a ddefnyddir fel cartrefi parhaol yn unig yn cael eu cwmpasu gan y gofyniad cofrestru. Fodd bynnag, lle mae maes carafanau neu safle arall yn cynnig llety gwyliau tymor byr, rhaid i'r person sy'n gyfrifol am ddarparu'r llety hwnnw gofrestru.
Ar gyfer safleoedd carafanau, mae'n bwysig gwahaniaethu rhwng caeau parhaol neu dymhorol a'r rhai a gynigir i bobl sy'n ymweld â gwyliau. Nid yw lleiniau sy'n cael eu meddiannu gan garafanau ar sail barhaol neu led-barhaol eu hunain yn cael eu dosbarthu fel llety i ymwelwyr. Fodd bynnag, mae carafanau sy'n cael eu gosod i ymwelwyr am arosiadau byr, a lleiniau a gynigir i garafanau teithiol, cartrefi modur a gwersyll sy'n ymweld, yn dod o fewn y gofynion cofrestru.
Yn bwysig, mae cofrestru yn ofyniad ar wahân i'r Ardoll Ymwelwyr ac mae'n berthnasol i ddarparwyr ledled Cymru, waeth a yw eu hawdurdod lleol yn penderfynu cyflwyno ardoll.
Er bod gan gynghorau unigol y disgresiwn i gyflwyno Ardoll Ymwelwyr yn eu hardal, mae'r gofyniad i gofrestru ledled y wlad. Mae hyn yn golygu, hyd yn oed pan fo cyngor yn dewis peidio â chyflwyno'r ardoll, rhaid i ddarparwyr llety sy'n dod o dan y cynllun gofrestru o hyd.
Pwy sydd angen cofrestru?
Mae'r gofyniad cofrestru yn gyffredinol yn berthnasol i'r rhai sy'n cynnig llety i ymwelwyr ar gyfer arosiadau o 31 noson neu lai, p'un a yw'r llety ar gael drwy gydol y flwyddyn neu ar sail dymhorol.
Mae'n bwysig nodi bod y trothwy 31 noson yn cyfeirio at hyd yr arosiadau sy'n cael eu cynnig, nid cyfanswm y nosweithiau y mae'r llety yn cael eu gosod drwy gydol y flwyddyn.
Mae cofrestru am ddim a gellir ei gwblhau ar-lein drwy ACC. Bydd angen i ddarparwyr gyflenwi gwybodaeth sylfaenol amdanynt eu hunain neu eu busnes, ochr yn ochr â manylion eu llety, gan gynnwys ei leoliad, ei fath a'i gapasiti.
Mae CLA Cymru yn annog aelodau sy'n gweithredu llety i ymwelwyr ymgyfarwyddo â'r gofynion newydd a chwblhau eu cofrestriad cyn dyddiad cau Mawrth 2027. Gallai methu â chofrestru lle bo angen arwain at gosbau ariannol.
Rhagor o wybodaeth a chofrestru
Gall Aelodau ddod o hyd i arweiniad a chwblhau eu cofrestriad drwy wefan Llywodraeth Cymru:
Cofrestrwch eich llety ymwelwyr yng Nghymru
Os oes gennych gwestiynau pellach am gofrestru neu os oes angen cyngor ar sut mae'n berthnasol i'ch amgylchiadau, cysylltwch â Chynghorwyr Polisi CLA Cymru ar wales@cla.org.uk neu ar 01547 317085.
